|
Bergamotplant – Monarda didyma | |||||
 | |||||
Bergamotplant
| |||||
| |||||
| Vindplaatsen: | |||||
| |||||
|
Het oorspronkelijke gebied van de scharlaken monarda is Noord-Amerika, waar het kruid de indianen hielp met zijn geneeskrachtige gaven. Daar komt ook de populaire benaming voor de plant vandaan: ‘indianennetel’. Na de ontdekking van Amerika door de Europeanen kwam de plant naar onze streken. Door kruisingen zijn inmiddels talrijke cultuursoorten ontstaan, die als geneeskrachtig kruid of als ingrediënt voor thee niet zijn te gebruiken. | |||||
| |||||
| Kenmerken: | |||||
| |||||
|
De Bergamotplant ,deze imposante plant groeit bosachtig en recht omhoog en wordt 80-150 cm hoog. Met zijn ondiepe, wijdvertakte wortelstelsel breidt hij zich snel uit en bouwt hij dichte struiken. Aan de hoekige stengels zitten, langwerpige, getande bladeren die tegenover elkaar staan. De bloemen verschijnen in hoogzomer, waarbij de rode lipbloemen in verschillende etages zijn opgebouwd. De hele plant geurt aromatisch. | |||||
| |||||
| Soorttip: | |||||
| |||||
|
‘Marshall’s Delight’ bloeit krachtig roze en laat zich gebruiken als de wilde soort. ‘Adam’ en ‘Gardenview Scarlet’ bloeien krachtig rood. ‘Beauty of Cobham’ fel lilaroze, ‘Croftway Pink’ zalmroze en ‘Schneewittchen’ in onschuldig wit. | |||||
| |||||
'Gardenview Scarlet’ een van de verschillende soorten
| |||||
| |||||
| Verwante soorten: | |||||
| |||||
|
De uit het zonnige Californië en Mexico stammende Monarda fistulosa heeft een pittige smaak, lijkend op die van tijm. Hij bloeit in zacht roze. M. punctata valt met zijn geel gevlekte bloemen wel op, het aroma van zijn blad is te vergelijken met dat van oregano. | |||||
| |||||
| Standplaats: | |||||
| |||||
|
De bergamotplant stelt geen hoge eisen aan zijn plaats in de tuin. Het is ideaal als zijn standplaats beschut is tegen de felle middagzon. | |||||
| |||||
| Teelt: | |||||
| |||||
|
De wilde vorm van de plant kunt u kopen als zaaigoed of in de vorm van plantjes in goed gesorteerde (kruiden) kwekerijen. Als de bergamotplant zich eenmaal thuis voelt in uw tuin, laat hij zich moeiteloos vermeerderen. U kunt hem in het voorjaar delen, wortelstekken nemen of stekjes van de plant snijden. Gun het kruid genoeg ruimte en zet de plantjes op een onderlinge afstand van ten minste 30-40 cm. Elk jaar in het voorjaar mest geven. In de winter snoeit u de plant tot op de grond terug. Het is raadzaam de plant elke twee jaar door scheuren te verjongen. | |||||
| |||||
| Oogst: | |||||
| |||||
|
Vers blad kan van voorjaar tot herfst worden geplukt, de oogsttijd van de bloemen beperkt zich tot de zomer. Wanneer u een theevoorraad voor de winter wilt drogen, moet u de uitlopers afsnijden voordat de plant gaat bloeien. | |||||
| |||||
Monarda Marshall's Delight nog een van de soorten
| |||||
| |||||
| Tip | |||||
| |||||
| |||||
| |||||
|
U oogst een paar bloemenhoofdjes en overgiet ze in een kom met ½ l kokend water. Het water afgedekt laten afkoelen, het liefst in de koelkast. Vervolgens voegt u het sap toe van 1-2 citroenen, suiker naar believen en koolzuurhoudend mineraalwater. U kunt de limonade ook maken met muntblaadjes, citroenmelisse of Mexicaanse munt. | |||||
| |||||
| Toepassing | |||||
| |||||
| |||||
| |||||
|
De bladeren geven een verfrissende thee, die tegelijk de spijsvertering bevordert. U kunt het blad ook met andere theesoorten mengen en zo de smaak wat variëren. Als u aan ‘gewone’zwarte thee de bladeren van de bergamotplant toevoegt, heeft u uw eigen Earl Grey- variatie. Met de bladeren kunt u salades leuk garneren. | |||||
| |||||
| |||||
| |||||
|
De thee vormt een goed middel bij verkoudheden. De bloemen werken – gekookt - kalmerend. Blad en bloemen samen vormen een aromatisch theemengsel. | |||||
| |||||
| |||||
| |||||
|
De geurende bergamotplant is in de kruidentuin net zo decoratief als in de siertuin. Het kruid groeit ook nog goed in lichte schaduw van omringende struiken en brengt kleur in wat donkerder hoeken. Bovendien is het kruid bij bijen en vlinders erg geliefd. Goede buren zijn duizendblad, meisjesogen, hypericum of guldenroede. De geurende bloemblaadjes worden veel in producten verwerkt als geurdoosjes en geurzakjes. | |||||
| |||||
Terug naar boven
